KentKavram

Parazitlik
İnsan yaşam süreci içinde etrafında bulunan bütün uyarıcılarla iletişir, onları tanımlamaya, algılamaya ve yorumlamaya çalışır. Her insanın yaşantısı birbirinden farklı olduğu için, tanımlamaları da o kadar farklıdır. Uyarıcıların hepsi birer kavramı oluşturur. Kavramlar beynimizin kendine has koduyla kaydedilip, ilerleyen safhalarda da bu kod üzerinden geliştirilir. Kodlamayı özel kılan bazı kişisel kıstaslar vardır. Yaşam seyri içinde karşılaşılan yeni uyarıcılar, daha önce tanımlanmış kavramlar ile karşılaştırılarak çeşidine, türüne, cinsine ve daha da özel verilerine göre hafızada yer edinir. Daha sonrasında ise, kavram kullanım sıklığına göre daha farklı şekillenebilir. Örneğin, yeni dallara ayrılabilir, özel konumundan sıyrılıp, genel bir konuma gelebilir.
Kentsel uyarıcılarda beynimizin benzer aşamalarından geçirilmektedir. Her kentin kendine özgü bir dokusu vardır. Kimisi belirli bir düzen içinde akışını devam ettirmektedir, kimisi ise tam tersine karmaşık bir sistem içermektedir. İki durumda da herhangi bir yerleşimde yaşayan kentlinin kodlamış olduğu kent-kavramı, kentinin ona verdiği verilerden oluşmaktadır. Herhangi bir kişi –eğer bir mimarsa- kent dokusunda alışılagelmişin dışında bir form, bir algı ya da bir mekânsallıkla ortaya çıktığında, büyük bir kavram kargaşası yaratmış olur. Yaratılan sorunsal, kentlilerin köklenmiş “kent kavram”larının köklerinden kurtulmasına sebep olur. Kimi kentliler yeni kavram tanımını benimserken bir kısmı benimsemez. Bu noktada tartışmalar baş gösterir, söz konusu kavram defalarca tekrar edilmiş bir kelime gibi, kentli insanlara anlamsız gelmeye başlar. Bir ikileme dönüşen tartışma, mevcut kavramın üstüne yeni anlamlar yüklemek isteyen bir grup kentlinin “kent-kavram”ı sorguladığı gibi, eski halinde kalmasını öneren bireylerin de, sorunsala dönüşen kavramı sorgulamasına yol açacaktır. Sonuç olarak, kavram ister istemez eski konumundan sıyrılıp yeni bir kod ile kent kavramına eklenecektir.
Parazitlik de tartışmaya açık, birçok alanda farklı tanımlamaların getirilebileceği bir kavramdır. “Asalak, zarar vererek yararlanan, yaşamak için başkalarına muhtaç olan” tanımı sözlükte parazitliğin birinci karşılığıdır ve biyolojik bir kavramdır. Beynimize bu anlamlarla kodlanan “parazit”, diğer birçok kavram gibi yeni alanlarda kullanılabilmek için tekrar yorumlanabilir. Yeniden tanımlamak için belirlediğimiz alan ise kent. Kent genel anlamıyla birbirine destek olan unsurlardan meydana gelir. Parazit bir yaşamdan öte mutualistlik ön plandadır. Kentteki bazı ortaklıklar içinde de, sözlük anlamının bir kısmı temel alınmış “parazitlikler” bulunabilir. Örneğin, toplu kullanıma açık binalardaki havalandırma sistemleri, yapıda bir eklenti gibidir, ayrıca, tekil olarak ele alındığında hiçbir işlevi bulunmamaktadır. Diğer bir yandan bakıldığında ise yapının iç mekân konforunu sağlamaktadır. Yapılan yeni tanım parazit’in sözlük anlamının “muhtaçlık” kısmı alınarak yapılmıştır, bu nedenle sadece “parazitlikten” değil, birkaç kavramdan beslenmektedir.
Parazitliğin bir diğer anlamı ise “düzen bozucudur”. Tanım “eğretilik” kavramı ile desteklendiğinde daha anlaşılır olmaktadır. Düzen bozan anlamı ile kent incelendiğinde, asalaklık anlamına göre daha farklı sonuçlar elde edilmektedir. İstanbul kentinin tarihi ve güncel mimari dokusunun içinde, çevresine hiç uymayan, hukuki açıdan şüphe uyandıran yapılar, başarısız projeler bulunduğu gibi, başarılı tasarımlar da vardır. Düzen bozucu tanımı, “parazitlik” kavramının asalaklık anlamında olduğu gibi birkaç kaynaktan yararlanmayıp, tekil olarak birçok uyarıcının tanımını karşılayabildiğinden, asalaklığa göre daha fazla örneğe işaret edebilmektedir. Paris kenti sınırları içindeki “Pompidou Kültür Merkezi” her ne kadar kentin geri kalanının dışında da kalsa başarılı bir örnektir. Başarılı bir tasarım olmasına rağmen, yapılmış olmasının doğru olup olmadığı halen tartışılmaktadır. Diğer taraftan İstanbul kentinde bulunan Ritz Carlton Kulesi de hukuki açıdan olduğu kadar, bulunduğu konum ve çevredeki yapılar ile ilişkisi açısından da birçok eleştiriye konu olmuştur.

Reklamlar



    Bir Cevap Yazın

    Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

    WordPress.com Logosu

    WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

    Twitter resmi

    Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

    Facebook fotoğrafı

    Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

    Google+ fotoğrafı

    Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

    Connecting to %s



%d blogcu bunu beğendi: