Gaziantep’in Şahinbey ilçesinde birçok çekim noktasının arasında yer alan Demorasi Meydanı’nın şehir içindeki değerini arttırmak üzere yapılan bir avan proje çalışmasıdır. Antep Kalesi, Kamil Ocak Stadyumu, Bedesten AVM gibi çekim noktalarının yanında geleneksel Antep evlerinin bulunduğu mahallelere olan yakınlığı ve Büyükşehir Belediye, Valilik gibi kamu binalarının da arasında yer alması sebebiyle oldukça önemli bir konumda olan Demokrasi Parkı’nın önemli günler dışında kullanılmaması sorunun çözümü için basit fikirler öne sunulmuştur.

* Mevcut Durum

*Öneriler

* Meydanda su kullanma fikri özellikle ön planda tutuldu. G.Antep gibi kuru ve sıcak bir bölgede suyun varlığı hissedilen sıcaklığı lokal olarak azaltacağı, serin bir meydanın insanlar için çekim yaratacağı öngörüldü. Havuz, meydanın tekdüze zemini değiştirilerek bir puzzle vadisi içine yerleştirildi. Zemindeki kot farklarının asimetrik yerleşiminin de meydanın çekim gücüne destek olacağı düşünüldü.

* Temel olarak tek malzemenin olanakları ile çeşitli tipler yaratıldı. Bütün yapı elemanlarının işlevini tek başına karşılayabilecek bir malzeme seçimi gerçekleştirildi. Geri dönüşüm oranı yüksek çelik petek ızgaralardan oluşan küpler, öngörülen aktif oyun alanları, büfeler, gölgelikler ve kimi şehir mobilyaları için gerekli hacimleri karşılaması için 4-5 farklı tipte üretilmesi düşünüldü.

İTÜ Mimarlık Fakültesi 4.yarıyıl kapsamında verilen Yapı Elemanları Tasarımı dersinde M.Cem Altun grubu olarak çıkartılmış ‘hayali’ bir detay(detail) dergisidir. 16 mimarlık ve iç mimarlık öğrencisinin kendi projelerini sunduğu yaklaşık 800 sayfalık derginin tek kopyası M.Cem Altun’da bulunmaktadır. Di-key adını verdiğim konut-ofis projem 35 ila 45. sayfalar arasında yerini almıştır.

* Dergiyi görebilmek için;
tıklayınız..

* Konut-Ofis projesi öncesi yapılan konut araştırmaları içinde en çok beğendiğimiz ve beğenmediğimiz binaların sunulduğu pafta.

* Projelendirme kısmından önce örnek oluşturması sebebiyle Detail dergisinden 3 kişilik gruplar halinde M.Cem Altun’un belirlediği binaları yapı elemanları başlığı altında inceledik. Iraz Candaş ve Sedef Çıkrıkçı ile oluşturduğumuz gruptan iki pafta seçildi ve sunuma eklendi. Paftalarda 3 boyutlu çizimler bana, performans değerlendirmesi Iraz Candaş’a, malzeme araştırması ise Sedef Çıkrıkçıya aittir.

1950′li yıllarının önemli yapılarından Büyükada Sadıkoğlu Villasının müze olarak tasarlanıp farklı bir işlevde binanın yaşamasını sağlayacak avan projesidir.

İstanbul’un yıllarca unutulduktan sonra değeri anlaşılan ve ilgi gösterilmeye başlanan Unkapanı-Ayvansaray hattında bulunan Fener ve Balat bölgelerinde yapılmış bir öğrenci projesidir.
——————————————————————————————————————————-
Fener ve Balat bölgesi 1960′lı yıllara kadar İstanbul şehrinin en işlek bölgelerinden biriydi. Dünya’nın ender doğal limanlarından olan Haliç bir yandan liman görevini üstlenmeye devam ederken. Bir yandan da kıyısında kurulu olan sanayi yapılarınca bir atık madde deresi rolünü de üstleniyordu. Pervetitich’in sigorta haritalarından anlaşılacağı gibi,

bu bölgelerde yaşanyan insanların Haliç ile olan kıyı bağlantısı sadece küçük iskeleciklerdi. Halen aynı yerlerde bulunan iskeleler ve şimdikine nazaran çok daha yoğun bir deniz trafiği ile Haliç içinde yolculuk yapılıyordu. Şehrin sanayi bölgesi olması sebebiyle ticaretin nabzı bu bölgelerden tutuluyordu. Pierre Loti, Eyüp, Zeyrek gibi yüksek konumdaki bölgeler zenginlerin adresiyken Cibali, Fenet, Balat gibi deniz seviyesine yakın ve muhtemelen denizi kesintisiz dörme şansı bulunmayan yerlerde ise Haliç kıyısındaki işletmelerde çalışan alt ve orta gelirli insanlar yaşıyordu.

Genel olarak Rum ve Ermeni vatandaşların yaşadığı bu bölge İstanbul’un kendi kimliğinden kalan son parçalardan biriydi, Beyoğlu, Galata gibi bölgeler gibi. Tarihte 5-6 Eylül olayları olarak bilinen Müslüman olmayan mahallelere yapılan baskınlar ve yağmalarla bölgede yaşanyan insanlarla beraber o tarihe kadar süregelen belirgin bir kültür de göç edip gitmişler. Yıllarca başıboş kalan birçok yer bakımsızlıktan, İstanbul’un göçmen nüfusunun da el vermeyen imkanlarından, Haliç’in kıyı şeridinden sanayi yapılarının ve Karaköy gibi bir eğlence ve ticaret bölgesinin kaldırılmasıyla devlet gibi, insanlar da bölgeyi rafa kaldırmışlar. O yıllardan bu yana dişe dokunur bir proje geliştirmeyen devlet, İstanbul’un karadelik gibi büyüyen çöküntü bölgesini ‘adam’ etmek için bir yeniden yapılanma (rehabilitasyon) projesi başlattı. Ödenek yetersizlikleri gibi sebeplerle oldukça yavaş ilerliyor.

Bölgenin tekrar hafızalarda canlanmasıyla birçok Mimarlık Fakültesi bu yörelerde proje çalışmaları düzenlemeye başladılar. Yrd. Doç. Dr. Cemile Tiftik ve Göksenin İnalhan stüdyosunda yapılan çalışmanın genel yapısı şöyle;
Balat bölgesinde Tahtaminare mahallesinde kıyıya paralel sokakların ilkinde yapılacak bir resim-heykel müzesidir. 1970′lerde yapılmış bir işhanın yıkılması sonucu ortaya çıkan büyük parsele oturmaktadır. Balat Rum, Bulgar Kiliseleri ve Tahtaminare Hamamı ve Camii’si gibi birçok tarihi yapının ortasında yer alacak olan müze, ziyaretçilerine modern koleksiyonların yanında kısa bir tarih ve mimarlık turu da attırmak istiyor.

Büyük parsele oturmasına rağmen birbirinden kopuk parçaların merdivene benzeyen bir yapı oluşturmasıyla yüksek ve alçak binalar arasında bir geçiş elemanı gibi algılanmasını sağlıyor. Müze inşa edilirken, etrafındaki birçok yapı da elden geçirilerek yenilecek ve sokaklar trafiğe kapatılarak yakın geçiş dönemin ’sokak müzesi’ni de oluşturulacak. 1950′lerdeki hareketli yaşamı tekrar canlandırmak için müze binasın en üst katında Haliç manzarasını içine alan bir lokanta-kafeterya da olacak. Geceleri de açık olacak mekan müzenin ve çevresinin sürekli yaşamasına olanak sağlayacak.

Müze ve çevresinde oluşan ‘düz ayak’ meydan ve sokakların trafiğe kapatılmasıyla, geçmiş’in kültürünün bugünün insanlarıyla buluşmasını sağlayacak festivallerin yapılması için uygun bir ortam oluşacak. Festival sayesinde Balat/Tahtaminare bölgesi bütün insanların rahatça gezip, bölge ruhunu anlayabilmesini sağlayacak.

İstanbul’un kimliği… İstanbul nasıl bir kişiliğe sahipti, şimdi nasıl ve sonrasında neler olacak? İstanbul çok katmanlı bir şehir, şehre yapılan her müdahalede geçmişe yeni bir ışık tutma şansı yakalanıyor. Fakat çoğu zaman bu şans rantçılar tarafından kazılar aceleye getirilerek yeterli araştırma ve korumanın yapılması engelleniyor. İstanbul’un geçmişten geleceğe kimiliğini oluşturan katmanlar master planların, mimari uygulamaların gölgesinde giderek kendilerini kaybediyorlar.
Bir afişte İstanbul’u simgeleyen adam kendine nasıl bu kadar değişerek büyüdüğünün sorusunu sorarken diğer poster ise tarihi İstanbul katmanı üzerindeki oyundan bahsediyor.

“Biyogaz Pavyonu 08’” adlı proje, İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü 2007–08 ‘Proje 2’ dersinin 5.projesi kapsamında tasarlanır. Ekopavyon projesi dünyamızı giderek tehdit eden küresel ‘atık’ sorununa karşı toplumu bilinçlendirmek, öngörülen tehlikelere karşı uyarmak, bunların üstesinden gelebilmek için sivil toplum kuruluşlarına destek olmalarını sağlama amacını güder.

Biyokütle enerji dönüşümleri tüm dünya ülkelerinde olduğu gibi bizim ülkemizde de yavaş yavaş kullanım alanları içinde yer verilmeye başlandı. 19. yüzyılın sonlarına doğru Londra’da başlayan çalışmalardan ve teşviklerden bu yana epeyce bir yol kat edildi. Çin ve Hindistan gibi birçok Asya ülkesi Biyokütle enerji dönüşümüne dayalı kalkınma planları sayesinde ekonomik gelir kaynaklarını arttırmışlardır. Biyokütle enerjilerinden en yaygın olarak bilineni biyodizeldir. Biyogaz ise arka planda kalmaktadır fakat üretim kolaylığı, ham maddeye ulaşım hızı dolayısıyla biyodizele göre oldukça maliyetsiz basit bir düzenek ile üretilebilmektedir. Hayvansal ve bitkisel atıkların, basit bir mayalanma işleminden geçmesiyle biyogaz ve verimli bir gübre elde edilir. Ham maddeye ulaşım kolaylığı dolayısıyla biyogaz tesislerinin büyük kısmı kırsal alanlar içinde yer almaktadır.

Bir fuar alanına, şehir içindeki bir parka kurulabilecek olan Biyogaz Pavyonu, fakat öncelikli olarak kırsal yerleşim yerlerinde komşu araziler üzerine, yol kenarında bir mola tesisiymiş gibi konumlanacağı düşünülür.
Genel olarak 4 ana birimden oluşan sergi alanı, sergi alanı için verilen parsele ve arazi durumuna göre tekrardan şekillenebilmesi ve gerekirse ana birimlerden eksiltmeler yapılabilmesi de ‘sergilenme planı’ içerisinde yer alır. Çift katmanlı pnömatik strüktürden inşa edilecek 4 membran çadırdan en küçüğü ‘tuvalet’ birimini, orta boy iki tanesi ‘rehberlik-ön sergi salonu ve ziraat bakanlığı yetkili birimleri ofisini’, en büyüğü ise ‘uygulamalı biyogaz tesisini’ barındırır.

‘Pavyon’un çabukluk ve ilgi çekicilik özelliklerini rahatça taşıyabilecek pnömatik strüktürlü membran çadırlar, araziye bir tabla sayesinde mesnetlenir, biyogaz ile çalıştırılan bir motorun beslediği kompresör yardımı ile kısa zamanda şişirilir ve sergiye hazır hale getirilir.
Sergi alanını ziyarete gelenler için sunulabilecek birkaç gezi planı hazır bulunur. 1.si sergi alanını çekici bulup gelen ziyaretçiler için, 2.si sergi alanı ve sergilenene ilgi duyan ziyaretçiler için, 3.sü de sergilenenle ve biyo dönüşümün ticari yönüyle ilgilenen ziyaretçiler için düzenlenir.

Biyogaz Pavyonu 08′ animasyonu için;
tıklayınız

Proje 1′e1 kapsamında tasarlanan obje, bütün insanların hatırlayamadığı fakat deneyimlediği doğum eylemini stilize ederek onlara tekrar tatma şansı veriyor. Basit olarak üçgen bir profilin daralarak uzatılması sonucu tasarlansa da, yan yüzeylerinin birbirine lastiklerle tutturulmasından dolayı esnekliği oldukça fazladır. yüksekliği 85cm’den 40cm düşen eşkenar üçgen tünelden esneklikten ötürü 3 kişi aynı anda geçebilmektedir. Taşkışla bahar şenliklerinde kullanılacak tasarımlar yaz ayları boyunca Taşkışla Ortabahçe’de sergilenmeye devam edecektir.

Doğum Sancısı grup üyeleri:
Olcay Ekinci
Ecem Çalışkan
Zeynep Dündar
Nilay Kabaş
Yunus Emre Kara

Doğum Sancısı Tanıtım Filmi için;
tıklayınız

Arkitera’da çıkan Haber için;
tıklayınız

Bahar yarıyılı içerisinde stüdyo öğrencileri 3′erli gruplar halinde daha önceden belirlenen mimari eserleri incelledi, bilgiler ve görseller toplayıp belirlenen zamanlarda sunum yapıldı. Cüneyt Doğru, Gülce Şahin ve Yunus Emre Kara’dan oluşan grup ise Emre Arolat’ın Antalya’ya inşa ettiği maket parkı “MiniCity”i sundu.

Sunum slaytını indirmek için;
haritalanma

(fotoğraf: Uğur Tanyeli)

Parazitlik
İnsan yaşam süreci içinde etrafında bulunan bütün uyarıcılarla iletişir, onları tanımlamaya, algılamaya ve yorumlamaya çalışır. Her insanın yaşantısı birbirinden farklı olduğu için, tanımlamaları da o kadar farklıdır. Uyarıcıların hepsi birer kavramı oluşturur. Kavramlar beynimizin kendine has koduyla kaydedilip, ilerleyen safhalarda da bu kod üzerinden geliştirilir. Kodlamayı özel kılan bazı kişisel kıstaslar vardır. Yaşam seyri içinde karşılaşılan yeni uyarıcılar, daha önce tanımlanmış kavramlar ile karşılaştırılarak çeşidine, türüne, cinsine ve daha da özel verilerine göre hafızada yer edinir. Daha sonrasında ise, kavram kullanım sıklığına göre daha farklı şekillenebilir. Örneğin, yeni dallara ayrılabilir, özel konumundan sıyrılıp, genel bir konuma gelebilir.
Kentsel uyarıcılarda beynimizin benzer aşamalarından geçirilmektedir. Her kentin kendine özgü bir dokusu vardır. Kimisi belirli bir düzen içinde akışını devam ettirmektedir, kimisi ise tam tersine karmaşık bir sistem içermektedir. İki durumda da herhangi bir yerleşimde yaşayan kentlinin kodlamış olduğu kent-kavramı, kentinin ona verdiği verilerden oluşmaktadır. Herhangi bir kişi –eğer bir mimarsa- kent dokusunda alışılagelmişin dışında bir form, bir algı ya da bir mekânsallıkla ortaya çıktığında, büyük bir kavram kargaşası yaratmış olur. Yaratılan sorunsal, kentlilerin köklenmiş “kent kavram”larının köklerinden kurtulmasına sebep olur. Kimi kentliler yeni kavram tanımını benimserken bir kısmı benimsemez. Bu noktada tartışmalar baş gösterir, söz konusu kavram defalarca tekrar edilmiş bir kelime gibi, kentli insanlara anlamsız gelmeye başlar. Bir ikileme dönüşen tartışma, mevcut kavramın üstüne yeni anlamlar yüklemek isteyen bir grup kentlinin “kent-kavram”ı sorguladığı gibi, eski halinde kalmasını öneren bireylerin de, sorunsala dönüşen kavramı sorgulamasına yol açacaktır. Sonuç olarak, kavram ister istemez eski konumundan sıyrılıp yeni bir kod ile kent kavramına eklenecektir.
Parazitlik de tartışmaya açık, birçok alanda farklı tanımlamaların getirilebileceği bir kavramdır. “Asalak, zarar vererek yararlanan, yaşamak için başkalarına muhtaç olan” tanımı sözlükte parazitliğin birinci karşılığıdır ve biyolojik bir kavramdır. Beynimize bu anlamlarla kodlanan “parazit”, diğer birçok kavram gibi yeni alanlarda kullanılabilmek için tekrar yorumlanabilir. Yeniden tanımlamak için belirlediğimiz alan ise kent. Kent genel anlamıyla birbirine destek olan unsurlardan meydana gelir. Parazit bir yaşamdan öte mutualistlik ön plandadır. Kentteki bazı ortaklıklar içinde de, sözlük anlamının bir kısmı temel alınmış “parazitlikler” bulunabilir. Örneğin, toplu kullanıma açık binalardaki havalandırma sistemleri, yapıda bir eklenti gibidir, ayrıca, tekil olarak ele alındığında hiçbir işlevi bulunmamaktadır. Diğer bir yandan bakıldığında ise yapının iç mekân konforunu sağlamaktadır. Yapılan yeni tanım parazit’in sözlük anlamının “muhtaçlık” kısmı alınarak yapılmıştır, bu nedenle sadece “parazitlikten” değil, birkaç kavramdan beslenmektedir.
Parazitliğin bir diğer anlamı ise “düzen bozucudur”. Tanım “eğretilik” kavramı ile desteklendiğinde daha anlaşılır olmaktadır. Düzen bozan anlamı ile kent incelendiğinde, asalaklık anlamına göre daha farklı sonuçlar elde edilmektedir. İstanbul kentinin tarihi ve güncel mimari dokusunun içinde, çevresine hiç uymayan, hukuki açıdan şüphe uyandıran yapılar, başarısız projeler bulunduğu gibi, başarılı tasarımlar da vardır. Düzen bozucu tanımı, “parazitlik” kavramının asalaklık anlamında olduğu gibi birkaç kaynaktan yararlanmayıp, tekil olarak birçok uyarıcının tanımını karşılayabildiğinden, asalaklığa göre daha fazla örneğe işaret edebilmektedir. Paris kenti sınırları içindeki “Pompidou Kültür Merkezi” her ne kadar kentin geri kalanının dışında da kalsa başarılı bir örnektir. Başarılı bir tasarım olmasına rağmen, yapılmış olmasının doğru olup olmadığı halen tartışılmaktadır. Diğer taraftan İstanbul kentinde bulunan Ritz Carlton Kulesi de hukuki açıdan olduğu kadar, bulunduğu konum ve çevredeki yapılar ile ilişkisi açısından da birçok eleştiriye konu olmuştur.

İstanbul Teknik üniversitesi Taşkışla Binası’nın çatı avluları, farklı yapı sistemleri, morfoloji ve malzemeler ile kullanım amacına uygun bir şekilde örtülenir. 1. sınıf mimarlık öğrencisinin statik ve yapım yöntemleriyle ilkkez bu kadar iç içe olduğu projede, yapım sistemi olarak yığma seçilmiştir. Yığma sistemlerin kısıtlılığı sebebiyle avlu çapraz tonoz ve Panthenon Tapınağından örnek alınan ışık alan halka ile avlunun üstü kapatılmıştır.